Depresyon ile bunama arasındaki ilişki artık daha net

#Depresyon ile #demans (#bunama) arasındaki bağıntı uzun zamandır bilim dünyası tarafından mercek altında tutulmaktaydı. Son dönemde bununla ilgili çok önemli iki çalışma yayınlandı. İkisi de Biological Psychiatry isimli dergiden geldi.

İlk çalışma Şubat 2022’de ABD’den gelen bir genetik araştırma oldu (1). GWAS denilen teknik belirli koşullarla ilişkili ortak alanlar için tüm genomu tarayan bir teknik olan genom çapında ilişkilendirme çalışması olarak adlandırılabilir. Kabaca açıklamak gerekirse araştırmacılar riskli görünen 46 gen bölgesi ve 7 proteini hem depresyon hem de #Alzheimer demansı ile ilişkili buldular. Yine aynı çalışmada depresyonun Alzheimer demansı için nedensel bir rol üstlenebileceğini saptadılar.

İkinci çalışma ise Çin’den Eylül 2022’de geldi (2). Birleşik Krallık kayıtlarını inceleyen araştırmacılar ayırdıkları yaklaşık 350 bin katılımcı arasından 46820 depresif katılımcıyı yeniden ayrıştırarak takip ettiler. Çalışma boyunca 2010-2020 yılları arasında katılımcılar izlendi ve özellikle kronik olarak depresif seyir gösterenler ve zaman içinde belirtileri artarak seyredenlerde bunama belirtileri geliştirme ihtimali yüzde 51 oranında arttığı saptandı. Depresyona yönelik tedavi alanlarda ise bu belirtilerin gelişme ihtimalinin en az yüzde 30 oranında azaldığı görüldü.

Buraya kadar olan kısım fazla teknik görünebilir. Sadeleştirmek gerekirse depresyonun bunama açısından teşkil ettiği risk gün geçtikçe daha belirginleşiyor; iki tabloyu birbirine bağlayan izler de öyle… Yine buradan hareketle depresyonu gerektiği gibi tedavi etmenin bu riski azaltacağı ve gerek bireylere gerekse topluma bunama tedavisinin getireceği yükü azaltacağı da aşikar.

Gerekli hallerde depresyonun tedavisine erişebilmeniz ve yakınlarınızın erişmesine yardımcı olmanız oldukça önemli. Bunun önündeki en önemli engelin ise etiketleme olduğunu unutmayın.

Kaynaklar:

1-Harerimana, N. V., Liu, Y., Gerasimov, E. S., Duong, D., Beach, T. G., Reiman, E. M., ... & Wingo, A. P. (2022). Genetic evidence supporting a causal role of depression in Alzheimer’s disease. Biological Psychiatry, 92(1), 25-33.

2-Yang, L., Deng, Y. T., Leng, Y., Ou, Y. N., Li, Y. Z., Chen, S. D., ... & Yu, J. T. (2022). Depression, Depression Treatments, and Risk of Incident Dementia: A Prospective Cohort Study of 354,313 Participants. Biological Psychiatry.